“The old woman”

by • 13 november, 2013 • Tekst, VerslagComments (0)1675

Een kortverhaal van Daniil Charms + regisseur Robert Wilson + wereldsterren Willem Dafoe en Mikhail Barysjnikov + een prachtige enscenering = The old woman = een ongrijpbare en overweldigende voorstelling

Er is veel aandacht geweest voor The old woman, er verschenen allerlei filmpjes en artikels over. De internetpagina van de singel is een goede springplank om deze schatten te ontdekken in de internetjungle. Een aanrader! Ook heel wat gedrukte media publiceerde over deze voorstelling, helaas zijn deze niet online terug te vinden. Vooral het interview met Willem Dafoe uit De Morgen zette me aan het denken.

“ Ik begrijp nooit wat de dingen betekenen. Soms zelfs niet nadat ik de laatste voorstelling van een stuk heb gespeeld. Het maakt niet uit. Daar gaat het voor mij niet om. […] Een voorstelling is pas interessant als zij complex is. Dus zal zij voor verschillende mensen ook over verschillende dingen gaan.” (Dafoe, 2013)

De chaos en veelzijdigheid van de wereld  omzetten en classificeren in begrijpbare categorieën lijkt wel het levenswerk van de mens. Alles moet begrepen en bevat worden, alsof we zonder die controle en dat overzicht verloren zouden zijn. Misschien is dat tot op zekere hoogte ook wel zo. Maar niet altijd, je overgeven aan het ongrijpbare en je laten meedeinen op spontane gedachtestromen kan zoveel meer opbrengen dan krampachtig proberen de juiste betekenis te vinden of te geven. Veel kunstenaars weigeren hun werk uit te leggen, ze willen hun publiek geen voorgekauwde boodschap meegeven. Als kijker hoef je dan ook niet op zoek naar de enige juiste interpretatie maar mag/kan/moet je je eigen verhaal of betekenis destilleren uit de veelheid van tekens waarmee een voorstelling je overspoelt.

In theorie klinkt deze visie erg goed maar in de praktijk, in de theaterzaal, is het niet eenvoudig om hiermee om te gaan. Als je altijd bent opgevoed in een maatschappij waar weten gelijk staat aan goed/geslaagd en niet weten gelijk staat aan fout/gefaald is het niet makkelijk om van dit principe af te stappen. Scholen conditioneren hun leerlingen erop om “het juiste antwoord” te zoeken, te vinden en te geven. In een kunstzinnige omgeving staat “juist” dan voor de maatschappelijk meest aanvaarde interpretatie. De interpretatie die overeenkomt met de mening die recensenten declameren, die het deel van het publiek waar jij wilt bij horen uitdraagt. Zo wordt kunst geïnterpreteerd en geapprecieerd op basis van bewegingen van de massa. Het is dan niet de kunst die de kunstenaar maakt maar de hype.

Hoe kan je je hier tegen afzetten? Door jezelf heel bewust een andere attitude aan te leren. Oefening baart kunst. Letterlijk. Wanneer je met een open blik de impressies op je laat afkomen zal je de kunst ontdekken in voorstellingen als the old woman, wanneer je dit niet doet is de kans op irritatie of verveling groot. Deze open blik bereik je echter niet zonder slag of stoot, je moet het jezelf aanleren.

Geweldig oefenmateriaal:
– Theater
Shylock van Jan Decorte: “We laten het graag over aan het publiek. Van het moment dat je iets uitlegt, neem je ook iets weg”. (Illegems, 2013)
Marketplace 76 van Jan Lauwers & Needcompany
– Film
Borgman van Alex van Warmerdam
– Het leven zelf: overweldigend en chaotisch.

Mijn bronnen:
Sarah Theerlynck, ‘Ik ben niet zomaar een acteur’. In: Demorgen, 26 oktober 2013
Sofie Mulders, ‘Denken is verfoeilijk’. In: Demorgen, 2 november 2013

Pin It

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *