Een winterdans in de Singel

by • 21 februari, 2013 • Tekst, VerslagComments (0)2261

Dans is voor mij vaak een opeenvolging van bewegingen die op zich niet veel te betekenen hebben, vergelijk het met voetballers die volgens leken, alleen maar tegen een bal trappen en er dan weer achteraan hollen. Anders dan bij muziek, waar ik na een concert wel eens “verlicht” naar huis fiets (niet enkel door lantaarnpalen, lichtreclame en de Vlaamse lichtpollutie), vind ik het bij dansvoorstellingen niet altijd gemakkelijk om het hele verhaal of de grote lijn mee te krijgen. Vandaar dat ik de voorbije maanden met open hart, ogen en oren enkele dansvoorstellingen ben gaan bijwonen in De Singel.

De aftrap was geweldig met William Forsythes “yes we can’t”. Ik en mijn generatiegenoten konden alleen maar smullen van de schijnbaar smakeloze dans die het publiek voorgeschoteld kreeg. Met knipogen naar alles wat actueel is, hilarische kledij, overacting en tapijtgebruik voor gevorderden kon ik vaak mijn lach niet inhouden tot ergernis van de ernstige Man Met Baard en gezegende leeftijd aan mijn rechterzijde. Was het mijn hoge schelle lach of was het de chaotische en foute dans, ik zal het nooit weten, want de man, laat ik hem Dirk noemen, besloot midden in het stuk om een beetje mokkend en teleurgesteld weg te gaan. Alsof hij ineens de choreograaf was, stonden als bij wonder steeds meer mensen met grijze haren, hoge hoeden, en een beetje stof op hun schouders op. Hun gezichten die ik steeds zag stormen, ik zat aan het gangpad, spraken boekdelen. Dit was geen dansvoorstelling meer. De artiesten zullen het niet gemerkt hebben aan het overdonderende applaus achteraf in een nog steeds overvolle rode zaal. Een oude dame vroeg me in de fietsenstalling wat ik ervan vond waarop ik naar volle eerlijkheid opbiechtte dat ik toch goed (schel en hoog) had gelachen en ik rakelde vol enthousiasme enkele scènes op uit de voorstelling die we gezien hadden, de man die in zijn lint verstrikt geraakt, het Slavische volkslied dat een beetje boers werd gebracht, Penelope Cruz, … en dat ik eigenlijk niet zoveel van dans kende maar er toch van had kunnen genieten. Ze kon mijn standpunt wel begrijpen zei ze, maar ik moest snappen dat de meeste mensen voor een ‘mooie’ dansvoorstelling naar de Singel waren afgezakt. Een man die de fietsenstelling net verliet, voegde er nog aan toe: “als het nu nog grappig was geweest”.

Eerder toevallig zag ik ook een voorstelling van studenten dans en studenten compositie aan het conservatorium. Tien aspirant-componisten schreven een stuk waar de dansers en danseressen een eigen choreografie op creëerden. Het publiek bestond behalve mij uit trotse ouders die niet altijd alles begrepen wat hun spruit op de planken bracht en medestudenten die opkeken naar de uitverkoren studenten. Niet alle werken waren van een even hoog niveau. Twee ervan sprongen er voor mij uit. Awkward van Jotka Bauwens en Menno Buggenhout en Mortal Womb van Katri Lausjärvi en Nils Van Der Plancken. Awkward omdat er een confrontatie plaatsvond met het publiek. Het spel tussen de camerabeelden, de danseres en de gitarist intrigeerde en als voyeur voelde je je al gauw een beetje ongemakkelijk. Awkward gaat over de momenten waarin je met jezelf geen blijf weet, dat het schaamrood op je wangen verschijnt, dat je je te kijk voelt staan. De fretloze gitaar en dus niet altijd toonvaste muziek droegen daar bescheiden toe bij. Mortal Womb was een hele sterke dans van Katri Lausjärvi. Ze liet zich volledig gaan met de hulp van een opblaasbaar zwembadje. Zo eentje waar we allemaal ooit in hebben gezeten, rond, kleurrijk en met zachte opgeblazen wanden. Haar spel met, in, op en rond het zwembadje gaven ons een klare inkijk in haar persoon. Als je weet wat de titel ‘mortal womb’ betekent krijgt de performance ook nog een andere bijklank. Dit is jeugdig talent dat ook te zien mag zijn op een groter podium.

De Artiste Associé van De Singel dit jaar is Daniel Linehan, een 32-jarige choreograaf met enkele pareltjes van voorstellingen op zijn palmares. Hij krijgt dit jaar de kans om met de steun van De Singel een achttal performances in elkaar te steken. Van hem zag ik naast vita activa, (zie http://theyoungones.desingel.be/tyo/?p=679) ook zijn vroegere werken: Montage For Three, Not About Everything en Zombie Aporia. Waar ik bij Vita Activa nog kritisch was (Waarom is hij de Artiste Associé, Vind ik dit wel goed?) heeft hij me meermaals tot verstomming geslagen in de drie andere dansvoorstellingen. Niet door zijn uitzonderlijke danstalent en fenomenaal geheugen (hoewel) maar door de manieren waarop hij je dwingt na te denken. De man moet buitengewoon intelligent zijn om zo een verschillende en gelaagde voorstellingen te maken. Een pluim voor Salka Ardal Rosengren en Thibault Lac die zijn choreografieën alle eer aandoen. Linehan laat je op het puntje van je zachte stoel nadenken over dans, over performance, over de relatie tussen publiek en dansers, over cultuur en maatschappij. Hij speelt met je emoties en je brein.

De laatste dans die ik zag, was die van de Singel. De beweging pendelde tussen generaties en tussen zalen, door de gangen heen. Bij Forsythe maakte ik voor mezelf de bedenking dat de Singel moet oppassen dat ze hun vaste publiek van ouderen niet afschrikken om jongeren te lokken. Achteraf heb ik moeten inzien dat de Singel gewoon een choreograaf is zoals de andere die ik gezien heb. De bewegingen van het publiek zijn georkestreerd in hun magistrale gebouw. Als ik mijn weg zoek door het volk naar de theaterstudio en merk dat de grote massa in de blauwe zaal achter is gebleven voor een symfonisch orkest, als ik me tussen het chique volk wat ongemakkelijk voel voor de start van een voorstelling of als ik studenten de ziel uit hun lijf zie spelen in de kleine gele zaal, zie ik ons allemaal als in een mierennest bewegen. De bewegingen in het gebouw zijn een groot kunstwerk op zich. Er is wel degelijk een balans tussen nieuw publiek aantrekken en oud publiek paaien, tussen innovatie en creativiteit enerzijds en de canon van de kunstgeschiedenis anderzijds. Er is beweging tussen publiek en artiest, tussen architectuur, theater, muziek en dans.

Als ik naar huis vertrek op mijn gazelle verlichten witte letters mijn pad. De dans is nog niet gedaan.

Pin It

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *