De repetitieleider die de choreograaf verving

by • 10 november, 2014 • Tekst, VerslagComments (0)2536

“Wherever you are right now, you are going to the opposite side,” fluistert de Franse repetitieleider Thomas Zamolo van het Zweedse Cullberg Ballet zijn dansers toe. In DeSingel sluipt hij rond zeven kronkelende dansers. Met hen legt Zamolo de laatste stenen van Plateau Effects van de Zweeds-Nederlandse choreograaf Jefta van Dinther. Vanavond kent de dansvoorstelling zijn première. Van Dinther stuurt zijn kat.

Opwarmen in een trance

De dansers bevinden zich tijdens hun opwarming in een trance deelt Vincent Wilms, productiemedewerker van DeSingel, kalmpjes mee bij aankomst.

Een grijze, plastic dansvloer vult het podium. Vooraan bengelt een transparant, wit doek boven de groepsleden. Achteraan torent een grijze, houten muur boven hen uit. De zaal baadt in wit licht. Terwijl akoestische gitaarmuziek door de speakers trippelt, glinstert de woestijn op het hoofd van Zamolo. De geest van Mister Miyagi, de zachtaardige leermeester uit The Karate Kid, of het spook van Pai Mai, de bikkelharde Kung Fu meester uit Kill Bill, kennen in hem een gelijke. Met de lippen op elkaar krabt Zamolo door zijn getrimd baardje. Hij bijt op zijn nagels. Zijn instructies geeft hij slechts een keer. Hij verheft zijn stem niet. Door zijn tijd bij de Opera van Göteborg en The Forsythe Company, kent Zamolo het klappen van de danszweep. “If you happen to meet people, you can see them as part of the floor and pass through them on your trip,” meldt hij. De vloer piept bij het contact met de lichamen van Alberto Franceschini, Eszter Crédulás, Eva Mohn, en de anderen. Sierlijk rollend kussen hun spieren en botten het krakende podium.

Nadat alle dansers en technici verdwenen, verheldert Zamolo de afwezigheid van Van Dinther en hoe hij de visie van Van Dinther naar DeSingel brengt. “With Cullberg, it [de werkwijze van de choreografen, red.] has been different. If you look at its history, Mats Ek, Birget Cullberg or Johan Inger were present all the time.” Hij pulkt aan een doosje kauwtabak. De vroegere leiders van het Cullberg Ballet hadden een assistent, maar geen repetitieleiders. “Now, we slid into a different kind of working.”

Tijdens de opwarming transformeren de zeemzoete gitaren plots in dreunende beats. Sluit je ogen. Waan je op I Love Techno, maar dan zonder stomdronken tieners. “Testing the hyperfast. Testing the hyperslow.” Als volleerd MC praat Zamolo de opwarming aan elkaar. De traagheid van Franceschini, Czédulás, Mohn, en co. staat haaks op de snelle techno die de Rode Zaal vult. Van links naar rechts glijden telkens twee lichamen over elkaar. Een blauwe jogging slibbert met vermoeid plezier over een groene T-shirt. Een lachje doorbreekt de trance. Twee dansers pompen hun armen in de lucht, als gekke tieners die voor de eerste keer techno horen. Voor eventjes althans. Het tempo ligt hoog. Er is geen tijd voor gekkigheid. Toch kondigt de Franse Miyagi glunderend een wedstrijd aan. Per twee moeten de dansers al over elkaar rollend naar de andere kant van het podium racen. Vermoeid zetten de lichamen van Franceschini, Czédulás, Mohn, en co. door. “Three. Two. One. Go!” Zamolo klapt in de handen. Twee koppels strijden om de eer. Het ene klungelt. Het andere neemt een voorsprong. Eén luttele seconde is genoeg om de overwinning binnen te halen. Hijgend, lachend, geradbraakt bereiken beide koppels de finish. Zamolo reikt echter geen medailles uit. De volgende duo’s tollen al over de vloer. Ook zij kennen het klappen van de danszweep.

Een kort applausje na de laatste repetitie

“Er zitten veel van deze dansers in de voorstelling van Édouard Lock,” onthult Vincent Wilms tijdens een pauze. Bij repetities houdt hij een oogje in het zeil. Met de handen in de zakken kijkt hij hoe een eenzame danseres haar opwarming afwerkt. Nadien druipt hij af.

Inmiddels zetelt Zamolo op de vierde rij, in het midden van de zaal. Een danser zet zich naast hem. Een lege stoel slaat een kloof tussen hen. “What a strange auditorium,” oordeelt de korthartige danser. “Yeah,” antwoordt Zamolo. Vanuit de coulissen verschijnt een handvol technici. Terwijl de repetitieleider op zijn laptop tokkelt, repareren zij het doek vooraan.

Later blijkt dat doek de hoofdrol te spelen. Hiermee gaan de dansers als architect aan de slag. De negen uitverkorenen manipuleren het gigantische doek. Ze roepen. Ze springen. Ze struikelen over touwen, het doek, en elkaar. Als gekken lopen, kruipen, springen de negen over het podium. Ze knopen touwen aan het doek en trekken het doek omhoog. Het ene touw kruist het andere. De ene danser kruist de andere. In de chaos van lichamen, licht, en dreunende beats verandert het doek in een schip, een tent, en meer. De dansers vormen een gemeenschap en Jefta Van Dinther choreografeerde hen. Lichamen, geluid, en licht komen samen voor het goedkeurend oog van Zamolo. Plots gaan alle lichten uit. Complete stilte. Een kort applausje.

Maar het einde van de opwarming nadert. Zamolo kiest het laatste nummer. Spotify doet dienst als draaitafel. River Deep, Mountain High van Tina Turner dondert door DeSingel. Zij overtuigt Zamolo om een toegift te doen aan een danseres. Lachend zet hij Proud Mary op. “That’s the one,” glimlacht hij. Eén voor een verdwijnen de dansers, stretchend, drinkend, in de coulissen.

De gemeenschap op het podium is echter geen weerspiegeling van die in het Cullberg Ballet. De performance kent geen hiërarchie. Die is in de dansgroep verankerd vertelt Zamolo. “We are a community,” fluistert hij, “but there is a definite hierarchy. There is an artistic director. There are rehearsal directors. There is room for discussion, but it is not a flat system.” Jefta van Dinthers afwezigheid is geen probleem. “The period of Jefta’s creation was pretty long. It was ten weeks. During that, I was like his assistant and it is my job to carry on his thinking and his ideas. There is an intense moment with the choreographer, but afterwards, I take over.” Hij propt de kauwtabak opnieuw in het grijze containertje en lacht vriendelijk.

Pin It

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *